គម្រោង​សិទ្ធិ​ទទួលបាន​ការជំនុំជម្រះ​ដោយ​យុត្តិធម៌

តើ​គម្រោង​សិទ្ធិ​ទទួលបាន​ការជំនុំជម្រះ​ដោយ​យុត្តិធម៌​ជា​អ្វី​?

គម្រោង​សិទ្ធិ​ទទួលបាន​ការជំនុំជម្រះ​ដោយ​យុត្តិធម៌​របស់​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា (“​គម្រោង​”) ត្រូវបាន​បង្កើតឡើង​នៅ​ឆ្នាំ​២០០៩ ដើម្បី​សង្កេតការណ៍​សវនាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​នៅ​តុលាការ​កម្ពុជា និង​ដើម្បី​វាយតម្លៃ​លើ​ការអនុវត្ត​បទដ្ឋាន​ជំនុំជម្រះ​ដោយ​យុត្តិធម៌​តាមច្បាប់​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ ។ គម្រោង​នេះ​ប្រើប្រាស់​របកគំហើញ​ពី​ការសង្កេត​ការណ៍​សវនាកា​រ ក្នុង​គោលបំណង​លើកកម្ពស់​ការគោរព​សិទ្ធិ​ទទួលបាន​ការជំនុំជម្រះ​ដោយ​យុត្តិធម៌​ឱ្យមាន​ភាពប្រសើរឡើង ត​ស៊ូ​​មតិ​​ឱ្យ​​មាន​ការ​​អនុវត្ត​តាម​​បទដ្ឋាន​ធានា​សិទ្ធិ​ទទួលបាន​ការ​ជំនុំ​ជម្រះ​​ដោយ​យុត្តិធម៌​នៅ​តុលាការ និង​បង្កើន​ការយល់ដឹង និង​ចំណេះដឹង​ទាក់ទង​នឹង​គោល​គំនិត​នៃ​សិទ្ធិ​ទទួលបាន​ការជំនុំជម្រះ​ដោយ​យុត្តិធម៌​ក្នុងចំណោម​សាធារណជន​ទូទៅ​។

​គោលបំណង​រួម​របស់​គម្រោង​គឺ ធ្វើឱ្យមាន​ប្រសើរឡើង​ផ្នែក​នីតិវិធី និង​ការអនុវត្ត​របស់​តុលាការ​កម្ពុជា​ដែល​ធានាថា​មានការ​គោរព​យ៉ាង​ពេញលេញ​នូវ​បទដ្ឋាន​នៃ​ការជំនុំជម្រះ​ដោយ​យុត្តិធម៌​ក្នុង​សវនាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ ព្រមទាំង​បង្កើន​ការយល់ដឹង និង​ចំណេះដឹង​ទាក់ទិន​នឹង​គោល​គំនិត​នៃ​សិទ្ធិ​ទទួលបាន​ការជំនុំជម្រះ​ដោយ​យុត្តិធម៌​ដល់​សាធារណជន​។​

មូលហេតុ​អ្វី​មាន​គម្រោង​នេះ​?

មាត្រា ៣១ នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ចែងថា ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុ​ជាទ​ទួល​ស្គាល់ និង​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស ដូច​មានចែង​ក្នុង​លិខិតុបករណ៍​អន្តរជាតិ​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​ទាំងអស់​។ មាត្រា​១៤ នៃ​កតិកាសញ្ញា​អន្តរជាតិ​ស្តីពី​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ និង​សិទ្ធិ​នយោបាយ ចែងថា គ្រប់​ជនជាប់ចោទ​ក្នុង​រឿង​ព្រហ្មទណ្ឌ គឺ​ទទួលបាន​នូវ​ការកាត់ក្តី​ដោយ​យុត្តិធម៌ និង​ជា​សាធារណៈ ដោយ​តុលាការ​មាន​សមត្ថភាព ឯករាជ្យ និង​មិន​លម្អៀង ដែល​បង្កើតឡើង​ដោយ​ច្បាប់​។ យោងតាម​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​របស់​អ្នករាយការណ៍​ពិសេស​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្តីពី​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា ចេញផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃទី​២៣ ខែមករា ឆ្នាំ​២០១៥ លោក​សាស្ត្រាចារ្យ​បណ្ឌិត សូ​រី​យ៉ា ស៊ូ​បេ​ឌី បាន​ថ្លែងថា “​តុលាការ​កម្ពុជា​មិនទាន់​បានផ្តល់​យុត្តិធម៌​ទៅតាម​អ្វីដែល​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ចង់បាន​នៅឡើយ​ទេ​”​។

បញ្ហា​នេះ គឺ​ចាំបាច់​ត្រូវតែ​ដោះស្រាយ​ដើម្បី​ធ្វើឱ្យ​ប្រសើរឡើង​នូវ​ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ និង​ប្រសិទ្ធភាព​នៅក្នុង​សវនាការ​ជំនុំជម្រះ​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​។​

តើ​គម្រោង​នេះ​អនុវត្ត​ដោយ​របៀប​ណា​?

គម្រោង​សិទ្ធិ​ទទួលបាន​ការជំនុំជម្រះ​ដោយ​យុត្តិធម៌​នឹង​សម្រេច​គោលបំណង​របស់ខ្លួន​តា​មរយៈ​៖ ការផលិត​ឧបករណ៍​ឌីជីថល​បែប​អប់រំ​ទាក់ទិន​នឹង​សិទ្ធិ​ទទួលបាន​ការជំនុំជម្រះ​ដោយ​យុត្តិធម៌ ការផ្តល់​កម្មវិធី​បំពាក់បំប៉ន​ស្តីពី​សិទ្ធិ​ទទួលបាន​ការជំនុំជម្រះ​ដោយ​យុត្តិធម៌ ការរៀបចំ​កិច្ចពិភាក្សា​តាម​វិទ្យុ​ស្តីពី​សិទ្ធិ​ទទួលបាន​ការជំនុំជម្រះ​ដោយ​យុត្តិធម៌ និង​ការសង្កេត​ការណ៍​សវនាកា​រ​ជា​លក្ខណៈ​ប្រព័ន្ធ​នៅ​តុលាការ​កម្ពុជា ដើម្បី​ធានា​ការគោរព​ឱ្យបាន​ខ្ជាប់ខ្ជួន​តាម​បទដ្ឋាន​សិទ្ធិ​ទទួលបាន​ការជំនុំជម្រះ​ដោយ​យុត្តិធម៌ ព្រមទាំង​ការចេញផ្សាយ​ព្រឹត្តិប័ត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំត្រីមាស និង​របាយការណ៍​ប្រចាំឆ្នាំ​ដោយ​ផ្អែកលើ​លទ្ធផល​ដែល​បានមកពី​ការសង្កេត​ការណ៍​សវនាកា​រ​។​

តើ​គម្រោង​នេះ​អនុវត្ត​សម្រាប់​នរណា​ខ្លះ​?

គម្រោង​សិទ្ធិ​ទទួលបាន​ការជំនុំជម្រះ​ដោយ​យុត្តិធម៌​នឹង​ធ្វើការ​ផ្ទាល់​ជាមួយ​ដៃគូ​ជាច្រើន​រួមមាន តុលាការ និង​និស្សិត​នៅតាម​សាកលវិទ្យាល័យ​នានា​ជាដើម​។ គម្រោង​នេះ​ក៏​សង្ឃឹមថានឹង​អាច​ចែករំលែក​សកម្មភាព និង​លទ្ធផល​នានា​របស់​គម្រោង​ដល់​សាធារណជន​ខ្មែរ​មួយ​ភាគ​ធំ​តាមរយៈ​សកម្មភាព​ផ្សព្វផ្សាយ​របស់ខ្លួន​។​